Sanatçılar sosyal güvenlik istiyor

Kültür-Sanat

8 Eylül 2019 Pazar 13:43

Müzik ve Sahne Sanatçıları Sendikası (Müzik- Sen), sanatçıların sosyal güvenlik sorunlarını çözümü için bir seferlik borçlanma hakkı ve yasal düzenleme istiyor.

Tamer Arda ERŞİN

ANKARA- Sanatçılar bağımsız çalışan gibi algılandıkları için geçmişte Bağ-Kur’lu oldukları ileri sürüldü ve işverenler tarafından sigortaları yapılmadı. Sanatçılar kayıt dışı çalıştıkları ve Bağ- Kur’larını yatıramadıkları için sosyal güvenlik haklarından mahrum kaldı ve çoğu sanatçı emekli olmakta güçlük çekti. Bu alana ilişkin sosyal güvenlik düzenlemesi 1978 yılında Ahmet Taner Kışlalı’nın kültür bakanlığı döneminde yapıldı ve sanatçılara borçlanma hakkı tanındı ve sanatçılar işçi olarak sigorta kapsamına alındı. Ancak uygulamada bu hayata geçmedi. Sanatçılar yine sigortasız çalışmaya devam etti. 1983, 1987 ve 1995 yıllarında 3 kez daha borçlanma hakkı çıktı ve sanatçılar hem işveren sigorta primini hem de kendi sigorta primini yatırdı.

2006 yılında çıkan 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel sağlık Sigortası Kanunu da sanatçıların sorununu çözmedi. 2011 yılında çıkarılan 6111 sayılı torba yasayla da sanatçılar ikiye bölündü. Bir iş sözleşmesi ile çalışan sanatçıları ayda on günden az çalışan ve on gün veya daha fazla çalışan biçiminde ikiye ayırarak, bu iki grubun sosyal güvenliğini kanaatimizce isabetsiz olarak, tamamen farklı esaslara bağladı ve “Kültür ve Turizm Bakanlığınca belirlenecek alanlarda kısmi süreli iş sözleşmesiyle bir veya birden fazla kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içerisinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olan kişilerin sigortalılıkları, bu madde kapsamında kendileri tarafından 30 gün üzerinden prim ödemeleri suretiyle sağlanır…Bu madde kapsamındaki sigortalılar hakkında; malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası ve istekleri halinde işsizlik sigortası hükümleri uygulanır” denildi.

SANATÇININ 7.5 SAAT ÇALIŞMASI MÜMKÜN MÜ?

Müzik- Sen Genel Başkanı Mehmet Çırıka’nın açıklamasına göre 6111 sayılı yasada yapılan düzenlemeyle çalışma süresine bakılmaksızın tam gün sayısına 7.5 saat çalışma kriteri getirildi yani sanatçı 1 saat çalışırsa 1 saat sigortalı sayılacaktı. Çırıka, “Tam gün sigortalı sayılmanız için 7.5 saat çalışmanız gerekiyor. Sanatçısın 7.5 saat devlet dairesinde çalışır gibi çalışması mümkün mü? Bu iktidarla birlikte de eğlence sektörü işlemez oldu ve sadece hafta sonu çalışma başladı” dedi.

Çırıka’nın anlatıma göre 6111 sayılı düzenlemeyle işsizlik sigortası primi hariç, işçi ve işveren hissesi dahil yüzde 32.5 oranındaki sigorta priminin tamamı kısmi sigortalı sanatçı tarafından ödenmesi gibi bir durum ortaya çıktı; kısmi sigortalı sanatçıya iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından yararlanamaz hale geldi ve sanatçı hastalık ve benzeri durumlarda iş göremezlik ödeneği alamamaya başladı; kısmi sigortalı çalışan sanatçılar işsizlik durumunda işsizlik parası alabilmek için işsizlik sigortası primini kendisi yaptırmak durumunda kaldı; kısmi sigortalılık süresinin aktif sigortalılık süresi ile çakışması halinde tüm kısmi sigortalılık süresi iptal ediliyor ve sanatçı ödediği kısmi sigortalılık primini Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) geri alamıyor.

‘14 DAVA AÇTIM ÖYLE EMEKLİ OLDUM’

Sanatçıların kayıt dışı çalıştığına dikkat çeken Çırıka, “Tahmini 250 bin civarında sanatçı var ve çoğu kayıt dışı çalışıyor. Örneğin Kayahan, Belkıs Akkale gibi sanatçılar yıllarca sigortasız çalıştı. Ben 14 dava açtım, hizmet tespiti yaptırdım da emekli oldum. Sağlıktan da GSS ile yararlanıyorlar. Bu GSS borçlarından da çok arkadaşımızın canı yandı” diye konuştu.

Meclis’ten kalıcı bir kanun düzenlemesi ve geçmişe dönük borçlanma beklediklerini vurgulayan Çırıka, “2002 yılından sonra aralarında Ak Parti milletvekillerinin de bulunduğu çeşitli partilerden milletvekillerince sanatçılara borçlanma hakkı verilmesi konusunda 9 kez yasa teklifi verilmiş olmasına karşın bu tekliflerin yasalaşması mümkün olmadı. Yine 2016 yılı mayıs ayında dönemin Başbakanı Ahmet Davutoğlu ve Kültür ve Turizm Bakanı Mahir Ünal tarafından açıklanan Kültür Paketi kapsamında sanatçılara borçlanma hakkı verileceği de açıklanmasına karşın bugüne kadar hiçbir gelişme olmadı. 2009 yılında, konu ilgili meslek kuruluşlarının temsilcilerinin katılımıyla yapılan görüşmelerde dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Ömer Dinçer ve TBMM Başkanı Mehmet Ali Şahin’e İletildi. Yine 2016 yılında Huber Köşkünde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile yapılan görüşmede konu raporla kendisine bizzat iletildi ve gerekli açıklama yapıldı. Bir hafta sonra da aynı kuruluşların temsilcilerinin katılımıyla konu dönemin Kültür ve Turizm Bakanı Nabi Avcı’ya da iletilmiştir. Bu girişimlere ek olarak sendikamızca bu konuda hükümet yetkililerine 100’ün üzerinde başvuru yapıldı ancak sonuç alınamadı” sözleriyle sosyal güvence hakları için yaptıkları girişimleri anlattı. 

VERİLER KAYIT DIŞILIĞI GÖSTERİYOR

Sanatçıların kayıt dışı çalıştığı Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın açıkladığı iş kolu istatistiklerinde de gözleniyor. Sanatçıların iş kolunda örgütlü olan 5 sendikanın toplam sigortalı üye sayısı 2013 yılı Ocak ayında 55’iken, 2019 yılı Temmuz ayında 250’ye çıktı. Ayrıca 2011 yılının Mart ayında kısmi sigortalı sanatçı sayısı 13’iken, 2019 yılında 886’ya yükseldi.

 

  Yorum Ekle

  Yorumlar


   Bu haber henüz yorumlanmamış...

  Benzer Haberler


Copyright 2017 Anayurt Gazetesi
İletişim